مقدّس اين كلمه را : مرد خدا ترجمه نموده است . * ( قُلْ مَنْ كانَ عَدُوًّا لِجِبْرِيلَ فَإِنَّه نَزَّلَه عَلى قَلْبِكَ بِإِذْنِ الله ) * . . . * ( مَنْ كانَ عَدُوًّا لِلَّه وَمَلائِكَتِه وَرُسُلِه وَجِبْرِيلَ وَمِيكالَ فَإِنَّ الله عَدُوٌّ لِلْكافِرِينَ ) * بقره : 97 و 98 . آيه در بيان حال يهود است كه جبرئيل را دشمن ميداشتند و ميگفتند : چون آورندهء وحى جبرئيل است لذا حاضر بقبول اسلام نيستيم در بارهء علَّت عداوتشان نقل شده كه گفته‌اند : او ( جبرئيل ) جنگ و سختى و غيره مياورد و الله اعلم . در بعضى از آيات بجاى جبريل : روح القدس يا روح الامين آمده است مثل * ( قُلْ نَزَّلَه رُوحُ الْقُدُسِ مِنْ رَبِّكَ بِالْحَقِّ . . . ) * نحل : 102 و مثل * ( نَزَلَ بِه الرُّوحُ الأَمِينُ عَلى قَلْبِكَ . . . ) * شعراء : 193 . در بارهء مكانت و علوّ مقام اين فرشتهء محترم آمده * ( إِنَّه لَقَوْلُ رَسُولٍ كَرِيمٍ . ذِي قُوَّةٍ عِنْدَ ذِي الْعَرْشِ مَكِينٍ مُطاعٍ ثَمَّ أَمِينٍ وَما صاحِبُكُمْ بِمَجْنُونٍ . ) * * ( وَلَقَدْ رَآه بِالأُفُقِ الْمُبِينِ ) * تكوير : 19 - 23 . آيه صريح است در اينكه فرشتهء وحى پيك محترمى است و در نزد خدا مكانت دارد و در ميان ملائك مطاع و پيش خدا امين است و نيز صريح است در اينكه حضرت رسول صلَّى اللَّه عليه و آله و سلَّم او را بالعيان ديده است . و آنچه از صحيفه در اين باره نقل شد از آيات فوق اتّخاذ گرديده است . آنچه در قرآن در بارهء مأموريت اين ملك بطور صريح آمده همان آوردن وحى است و اگر اعمال ديگرى داشته باشد تصريح نشده است و در سورهء تحريم : 4 كه جبريل حامى حضرت رسول صلَّى اللَّه عليه و آله و سلَّم شمرده شده * ( فَإِنَّ الله هُوَ مَوْلاه وَجِبْرِيلُ وَصالِحُ الْمُؤْمِنِينَ . . . ) * ظاهرا حمايت بواسطهء وحى آوردن و مطلع ساختن آن حضرت از حيلهء زنانش است . بقيهء مطلب شايد انشاء الله در « ملك » روشن گردد . جبل : كوه . * ( سَآوِي إِلى جَبَلٍ ) *